ریه
شش

شُش، ریه یا جگر سفید یکی از اعضای دستگاه تنفس در بعضی جانوران است.

در شش‌ها گلبول‌های قرمز خون اکسیژن را دریافت می‌کنند و به سایر سلول‌های بدن می‌رسانند.

ریه‌ها به شکل نیمه مخروطی هستند و قسمت‌های طرفی حفره سینه را پر می کنند. هرکدام از آنها در داخل یکی از کیسه‌های جنب جای گرفته‌اند. قاعده ریه‌ها روی پرده دیافراگم (عضله ای که حفره سینه و حفره شکم را از هم جدا می کند) قرار گرفته و قله ریه‌ها مجاور دنده اول است. ریه کودکان صورتی رنگ است ولی ریه بزرگسالان به علت ذرات ذغال وارد شده از راه تنفس خاکستری رنگ می باشد.





ریه راست از ۳ قطعه (لوب) و ریه چپ از ۲ قطعه (لوب) تشکیل شده است. ریه راست کوتاه و قطور، و ریه چپ باریک و بلند است.نایژک‌ها در ریه‌ها به گویچه‌های هوایی کوچکی به نام آلوئول ختم می شوند. آلوئول‌ها دارای مویرگ‌های فراوانی هستند و تعویض اکسیژن هوا با دی اکسید کربن خون داخل این حفره‌ها انجام می شود. به نامهای ریه راست و چپ که هر ریه از دو یا سه لوب تشکیل شده است . هوا از طریق نای و نایژه وارد ریه می‌شود . خون از طریق شریانهای ریوی وارد شش شده و از طریق ورید ریوی خون اکسیژن دار خارج می‌شود .




حرکات روده
حرکات روده (به انگلیسی: Bowel movements) را نیز مثل سایر نقاط لولهٔ گوارش می‌توان به انقباضات مخلوط کننده و پیش برنده تقسیم کرد. با این وجود این تقسیم بندی چندان دقیق نیست چراکه عملاً کلیهٔ حرکات رودهٔ باریک لااقل تاحدودی موجب مخلوط شدن و به جلو رانده شدن غذا می‌شود.



انقباضات مخلوط کننده (انقباضات قطعه قطعه کننده)
هنگامی که قسمتی از رودهٔ باریک بوسیلهٔ کیموس متسمع می‌شود این اتساع (کشش) (به انگلیسی: STRETCH) موجب بروز انقباضات موضعی می‌شود که به فواصل معین در طول روده بوجود می‌آیند. این انقباضات ریتمیک با فرکانس ۱۱ تا ۱۲ بار در دقیقه و یا فرکانس‌های تدریجاً کمتری تا ۷ بار در دقیقه در انتهای ایلئون ایجاد می‌شود. طول هر انقباض در حدود یک سانتی متر است.




حرکات پیش برنده

کیموس در روده به وسیلهٔ امواج دودی به جلو رانده می‌شود. این امواج در هر نقطه از رودهٔ باریک شروع می‌شوند وبا سرعت نیم تا ۲ سانتی متر در ثانیه(۷۲ متر در ساعت) به طرف مقعد سِیر می‌کنند. این امواج در قسمت‌های ابتدایی روده سریع تر و در قسمت‌های انتهایی آهسته تر حرکت می‌کنند. در حالت کلی این امواج، امواجی ضعیف هستند و معمولاً پس از مسافت حدود ۱۰ سانتی متر از بین می‌روند.

عمل امواج دودی در رودهٔ باریک نه فقط جلو بردن کیموس به سوی دریچهٔ ایلئوسکال بلکه همچنین پخش کردن کیموس بر روی مخاط روده است.


آسیب‌شناسی عصبی
آسیب‌شناسی عصبی (به انگلیسی: Neuropathology) یا نوروپاتولوژی نام شاخه‌ای از دانش پزشکی است که به بررسی بیماری‌های بافت‌های سیستم عصبی می‌پردازد. این رشته زیرشاخه‌ای از آسیب‌شناسی تشریحی، عصب‌شناسی و یا جراحی مغز و اعصاب محسوب می‌شود. با نوروپاتی که در رابطه با اختلالات و یا التهابات دسته‌های عصبی است اشتباه نشود.



حرکات معده

معده دارای سه نوع عمل حرکتی است:

انبار کردن
مخلوط کردن
تخلیه

انبار کردن
انبار کردن مقادیر زیاد غذا و سپس جا وارد کردن تدریجی آن به قسمت های پایین تر لولۀ گوارش مانند روده.



مخلوط کردن
مخلوط کردن غذا با ترشحات معدی(معده ای) و تشکیل مخلوط نیمه مایعی موسوم به کیموس(به انگلیسی: chyme) این کار به هضم غذا کمک میکند.



تخلیه
تخلیۀ آهسته غذا از معده به داخل رودۀ کوچک با سرعت مناسب برای هضم و جذب آن بوسیلۀ رودۀ کوچک.



کنترل حرکات
حرکات معده ناشی از انقباض عضلات آن است و توسط سامانه عصبی خودگردان بویژه الیاف سمپاتیک و هورمونهایی مانند گاسترین ، کوله سیستوکینین ، سکرتین ، انتروگلوکاگون و پلی‌پپتید مهاری معده تنظیم میشوند.




طب سنتی

پزشکی سنتی یا طب سنتی توسط سازمان بهداشت جهانی چنین تعریف می‌شود:

طب سنتی مجموعه‌ای است از دانسته‌ها، مهارت‌ها و اعمال که بر پایه نظریه‌ها، باورها و تجربه‌های بومی فرهنگ‌های مختلف است، خواه که قابل شرح باشد یا نباشد، که در بهداشت و نیز پیشگیری، تشخیص، بهبود و مداوای بیماری‌های جسمی و ذهنی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

طب سنتی در بسیاری نقاط جهان وجود دارد که از جمله مشهورترین انواع آن می‌توان به طب سنتی چین، گیاه‌درمانی و طب اخلاطی (بکار برده شده در طب سنتی ایرانی)، پزشکی جایگزین، شمن‌باوری و آیورودا (بکار برده شده در طب سنتی هندی) می‌توان اشاره کرد.



جدار روده

همان طور که در شکل مشاهده می‌شود، جدار روده از خارج به داخل شامل لایه‌های زیر است:

سروز
لایهٔ عضلانی طولی
لایهٔ عضلانی حلقوی
زیرمخاط (به انگلیسی: submucosa)
مخاط (به انگلیسی: mucosa)

علاوه بر این لابهٔ نازکی از فیبرهای عضلهٔ صاف موسوم به عضلهٔ مخاطی در لایه‌های عمقی مخاط وجود دارد. اعمال حرکتی لولهٔ گوارش به وسیلهٔ لایه‌های مختلف عضلهٔ صاف به انجام می‌رسند.



کیموس

کیموس (به انگلیسی: chyme) مایعی(چیزی بین مایع و جامد) است حاصل از غذای نیمه گوارش شده که توسط معده درون اثنی عشر ترشح می شود.

"کیموس" همچنین به مایعی که قبل از عبور از دریچۀ باب‌المعده و ورود به اثنی عشر وجود دارد نیز گفته می شود. کیموس حاصل از ته‌نشینی شیمیایی و مکانیکی قطعات کوچک غذای نیمه گوارش شده است.

با توجه به مقدار و محتوای غذا، معده غذا را در هرجا به کیموس تبدیل می کند. این کار چیزی بین ۴۰ دقیقه تا یکی دو ساعت طول می کشد.

وقتی پی‌اچ در حدود ۲ است، کیموس خارج شده از معده بسیار اسیدی است. برای افزایش پی‌اچ، اثنی عشر هورمونی(CCK) ترشح می کند تا کیسۀ صفرا را منقبض کند و آن هم صفرا که خاصیتی قلیایی دارد را آزاد کند.





پزشکی
پزشکی یک دانش کاربردی است، هدف آن حفظ و ارتقاء تندرستی، درمان بیماری‌ها و بازتوانی آسیب‌دیدگان است. این منظور با شناخت بیماریها، تشخیص، درمان و جلوگیری از بروز آنها به انجام می‌رسد. دانش پزشکی بر روی طیف وسیعی از رشته‌ها شامل از فیزیک و زیست‌شناسی تا علوم اجتماعی، مهندسی و علوم انسانی بنا شده است.امروزه هدف دانش پزشکی استفاده از فن‌آوری‌های دانش‌مبنا و استدلال قیاسی برای رسیدن به راه‌حل مشکلات بالینی است. اکتشافات در باب ماهیت ژن‌ها و سلول‌ها دریچه‌ای برای تعریف فیزیولوژی بر مبنای سیستم‌های مولکولی فراهم کرده است. این بصیرت فیزیولوزیکی راه را برای درک بهتر فرآیندهای پیچیده بیماری‌ها و رویکردهای نو درمانی فراهم کرده است.تلاش بشر برای درمان بیماری‌ها و آسیب‌ها از دوران پیش از باستان وجود داشته است و در دوران باستان نیز در کنار مذهب و گاه به عنوان بخشی از آن وجود داشته است. در یونان باستان پزشکانی چون بقراط پزشکی را به عنوان دانش و فنی مجزا مطرح کردند و بنیانگذاران راهی بودند که بعدها توسط پزشکان مسلمانی همچون ابن‌سینا و رازی طی شد. در رنسانس با بهره گیری از روش علمی پزشکی پیشرفت‌های قابل توجهی کرد. از قرن ۱۹ آنچه به عنوان پزشکی مدرن شناخته می‌شود بنیان گذاشته شد. در اواخر قرن بیستم و دوران معاصر دانش ژنتیک رویکرد نسبت به درمان و بیماری‌ها را دچار تحولی جدی کرد به طوری که ژنتیک پزشکی را دارای نقشی متحول کننده برای پزشکی از درمان محور بودن به حفظ سلامتی دانسته‌اند.

اهمیت سلامتی در بهره‌وری اجتماع و کیفیت زندگی منجر به تاسیس موسسات و قوانین شده است تا مسایلی همچون تحصیل و مجوزدهی به پزشکان تا نحوه استفاده از بودجه‌های درمانی در کشورها قانون‌مند و تنظیم شوند. لذا سازمان‌های پزشکی در کشورهای مختلف برای سازمان دهی و قانون‌مند سازی فعالیت‌های پزشکی تاسیس شده‌اند.

در حرفه پزشکی، پزشکان با استفاده از قضاوت بالینی، بیمار را جهت تشخیص، درمان و پیشگیری از بیماری ازریابی می‌کنند. در عملکرد بالینی معمولا مراحل شرح حال، معاینه فیزیکی، تهیه فهرست مشکلات، مشخص کردن تشخیص‌های افتراقی، بررسی‌ها (شامل آزمایشها و تصویربرداری و ...)، رسیدن به تشخیص و در آخر درمان انجام می‌شود. امروزه پیشرفت‌های روزمره علم و گسترش قابل توجه دامنه دانش پزشکی و شناخت بشر از بیماری‌ها منجر به تخصصی شدن پزشکی و تقسیم آن به رشته‌های مختلف شده است. با این حال کماکان ارائه خدمات پزشکی در بیشتر جوامع از سطح مراقبت‌های اولیه بهداشتی، با تمرکز روی عملکرد پزشکان عمومی و پزشکان خانواده شروع می‌شود و بسته به نیاز در سیستم ارجاع بیماران به سطوح دوم و سوم که خدمات پزشکی تخصصی‌تر را ارائه می‌دهند ارجاع می‌شوند.

پزشکی مدرن با انتقاداتی هم مواجه است از جمله عدم دسترسی مناطق محروم و طبقه کم درآمد بعضی جوامع به خدمات پزشکی گران قیمت که در این راه سازمان‌هایی همچون سازمان جهانی بهداشت با تعیین سیاست‌های جهانی و ایجاد مسئولیت در کشورها و سیاستمداران نسبت به سلامت سعی در رفع این نقیصه را دارند.



تاریخ پزشکی
پیدایش پزشکی را به دوران ماقبل تاریخ نسبت می‌دهند، دورانی پیش از اختراع خط. و از آنجا که زمان اختراع خط در فرهنگهای مختلف متفاوت است. پزشکی ماقبل تاریخ دوره‌های زمانی گسترده‌ای را می‌تواند در بر گیرد.



پزشکی در دوران باستان
پزشکی در مصر باستان وجود داشت، اطلاعات پزشکی در پاپیروس ادوین اسمیت یافت شده که متعلق به ۳۰۰۰ پیش از میلاد است. اولین جراحی احتمالاً در ۲۷۵۰ پیش از میلاد در مصر انجام شده‌است.در پاپیروس ژاینکولوژی کاهون اطلاعاتی در مورد درمان بیماری‌های زنان و باروری وجود دارد.اولین پزشک شناخته شده هم احتمالا هسی-رع رییس پزشکان و دندان‌پزشکان پادشاه جوزر در قرن ۲۷ پیش از میلاد است.در کنار مصری‌ها بابلی‌ها هم به تشخیص، معاینه و درمان بیماری‌ها می‌پرداختند. کتاب راهنمای تشخیصی آنها روش‌های درمان و سبب‌شناسی (اتیولوژی) را معرفی کرد.بسیاری از منابع بقراط را پدر پزشکی می‌دانند،او پایه‌های رویکرد منطقی به پزشکی را بنا نهاد. بقراط ایجاد کننده سوگندنامه بقراط برای پزشکان است که هنوز مورد استفاده است، او اولین کسی بود که بیماری‌ها را به حاد و مزمن، اندمیک و اپیدمیک تقسیم‌بندی کرد و کلماتی همچون راجعه، بهبود، بحران، پاروکسیسم، اوج و تشنج را در پزشکی استفاده کرد.در مطالعه فیزیولوژی و کالبدشناسی دو اسکندریه‌ای به نام‌های هروفیلوس از کالسدون و اراسیستراتوس از سئوس نقش داشتند.پزشک یونانی گالن نیز یکی از بزرگترین جراحان دوران باستان بود. و جراحی‌های بی‌پروایانه‌ای شامل مغز و چشم انجام داد. کتاب‌های او بعدها مورد استفاده در قرون وسطی قرار می‌گرفت.



قرون میانه
در دوران رکود علم و پزشکی در دنیای غرب در قرون وسطی، مسلمانان و ایرانیان شروع به ترجمه آثار پزشکی یونان باستان از جمله آثار بقراط و گالن به عربی کردند. از طرفی با بهره گیری از میراث علمی پزشکی ایرانیان در جندی شاپور پزشکی در دنیای اسلام شکوفا شد. ابن سینا از مشاهیر برجسته پزشکی در این دوران ابن سینا بود که توسط برخی منابع در کنار بقراط به عنوان پدر علم پزشکی شناخته می‌شود. او کتاب قانون در پزشکی را نگاشت که از مشهورترین کتاب‌های تاریخ پزشکی محسوب می‌شوداز سایر مشاهیر می‌توان از زهراوی، ابن زهر،ابن نفیس، و ابن رشد نام برد.



رازی یکی از اولین دانشمندانی بود که نظریه یونانی اخلاط چهارگانه را مورد تردید قرار داد، به طوریکه در الحاوی که بزرگترین دائرة المعارف طبی اسلامی خوانده می‌شود هیچ نامی از اخلاط و طبایع و مزاج‌ها نبرده است.با این وجود تا مدت‌ها این نظریه در پزشکی غربی قرون وسطی و پزشکی اسلامی موثر باقی ماند. بیمارستان‌ها در دنیای اسلام که از بیمارستان جندی شاپور ایران الگو گرفته بودند از اولین نمونه‌های بیمارستان‌های عمومی در جهان بودند.

در اواخر قرون وسطی پزشکی دوباره در اروپا رونق گرفت. اندرو واسالیوس یکی از تاثیر گذارترین کتاب‌ها در کالبدشناسی را نوشت.باکتری و میکروارگانیسم‌ها اولین بار توسط میکروسکوپ آنتونی وان لوونهوک در ۱۶۷۳ مشاهده شد..مایکل سروانتس به طور مستقل از ابن نفیس جریان خون ریوی را دوباره کشف کرد ولی این کشف منتشر نشد.بعدها این کشف توسط رنالدوس کولومبوس و آندره سزالپینو توصیف شد. بر مبنای کارهای کولومبوس بعدها ویلیام هاروی پزشک انگلیسی دستگاه گردش خون را توصیف کرد.



قرن نوزدهم و پزشکی مدرن
حرفه پزشکی در قرن نوزدهم در پی پیشرفت‌های سریع علم و رویکردهای نوین پزشکان دستخوش تغییر شد. پزشکان بیمارستان‌ها شروع به آنالیز سیستماتیک تر علایم بیماری‌ها در تشخیص کردند. از جدیدترین تکنیک‌ها استفاده از بیهوشی و به کارگیری تکنیک آسپتیک در اتاق عمل بود.در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم آماردانان انگلیسی به رهبری فرانسیس گالتون، کارل پیرسون و رونالد فیشر ابزارهای آماری برای مرتبط سازی و آزمودن فرضیه‌ها ابداع کردند که امکان آنالیزهای پیچیده‌تر اطلاعات را فراهم می‌کرد. در قرن بیستم جنگ‌های بزرگ همراه با حضور پزشکان و بیمارستان‌های سیار بودند. در طی جنگ جهانی اولین تکنیک اشعه ایکس در تشخیص گسترش یافت و استفاده از مواد ضدعفونی کننده برای پیشگیری از قانقاریای زخم‌ها فراگیر شد. پاندمی آنفلوآنزای ۱۹۱۸ در سطح جهان ۵۰ میلیون نفر تلفات داد و منشاء تحقیقات اپیدمیولوژیک شد.در جنگ جهانی دوم مراقبت از بیماران و زخمی‌ها با به کار گیری تکنیک‌های جدیدی همچون واکسیناسیون فعال بر علیه کزاز، داروهای سولفونامید و پنی سیلین متحول شد. از جنگ جهانی دوم استفاده از دِدِت در مقابله با پشه حامل مالاریا که در بیشتر مناطق حاره شایع بود، شروع شد.در همین دوره درمانهای آلوپاتیک (مبتنی بر مداخلات خارجی شامل دارو و جراحی) از درمانهای مبتنی بر فیزیولوژی (فیزیوتراپی = Physiological Theraputics ) از یک دیگر جدا شد که قشر جدا شده بعد از سال 1945 میلادی در آمریکا فیزیوتراپیست نامیده شد. 
... page1 - page2 - page3 - page4 - page5 - page6 - page7 ...